Dzisiaj jest: 17 Maj 2021        Imieniny: Weronika, Sławomir, Brunon
KAŻDY MA SWOJĄ HISTORIĘ UMIERANIA

KAŻDY MA SWOJĄ HISTORIĘ UMIERANIA

Cmentarz Obrońców Lwowa popularnie zwany Cmentarzem Orląt Lwowskich stanowi część Cmentarza Łyczakowskiego, jakby jego zwieńczenie. Mijając groby wielkich Polaków – Gabrieli Zapolskiej, Marii Konopnickiej, Artura Grottgera, Stefana Banacha, Władysława Bełzy,…

Readmore..

Historia Wołyńskiego Oddziału „Kozaka”

Historia Wołyńskiego Oddziału „Kozaka”

 W połowie września roku 1943 oddział ,,Kozaka" pojawił się na walczących terenach Hrubieszowszczyzny. Dzięki ,,Sułtanowi", którego kolega Wacław Jaroszyński służył w samoobronie wołyńskiej z AK w Dołhobyczowie, możliwe było przyłączenie…

Readmore..

Walki polsko-ukraińskie na Wołyniu.  Listopad 1918–marzec 1919 roku

Walki polsko-ukraińskie na Wołyniu. Listopad 1918–marzec 1919 roku

/ Honorowa Setka „Szarej" dywizji pogratuluję swojemu atamanowi Wiktorowi Sokira-Jachontowu. Wołodymyr Wołyński, 27 maja 1918 roku. Źródło: Centralny archiwum państwowe najwyższych władz i rządów Ukrainy, b. 4465 op. 1, sp.…

Readmore..

Moje Kresy.  Czesław Włodarski  cz.2

Moje Kresy. Czesław Włodarski cz.2

/ Brat Czesława kpr.Tadeusz Włodarski Jeszcze przed nadejściem Niemców w 1941roku musiałem chodzić do ruskiej szkoły. We wsi wówczas były dwie szkoły, jedna w starym przedwojennym budynku w ukraińskiej części…

Readmore..

ILE JEST W NAS Z KRESÓW?

ILE JEST W NAS Z KRESÓW?

/ Kresowianie we Wrocławiu- na tle zburzonego Ostrowa Tumskiego Nieraz sobie zadaję te pytania: Ile pozostało w nas z Kresów? Czy nasze życie ma coś wspólnego z tamtymi czasami i…

Readmore..

Bohaterzy Ukrainy przyszli nocą mordować Lachów  w Ludmiłpolu na Ziemi  Swojczowskiej

Bohaterzy Ukrainy przyszli nocą mordować Lachów w Ludmiłpolu na Ziemi Swojczowskiej

/ Zdjęcie: Bolesław Sawa z kolonii Ludmiłpol na Ziemi Swojczowskiej, Bohaterzy Ukrainy przyszli nocą mordować Lachów w Ludmiłpolu na Ziemi Swojczowskiej Nazywam się Bolesław Sawa. Mam 85 lat i mieszkam…

Readmore..

Anarchia Syrnyka  w Trykutniku  bieszczadzkim. cz.2

Anarchia Syrnyka w Trykutniku bieszczadzkim. cz.2

„Nacjonalizm” Dmytro Doncowa był taką samą ideologiczną podstawą dla przywódców OUN zorganizowania i przeprowadzenia ludobójstwa na ludności polskiej, jak „Mein Kampf” Adolfa Hitlera dla nazistów niemieckich do budowania pieców krematoryjnych…

Readmore..

Kotów Kościół Matki Boskiej Śnieżnej

Kotów Kościół Matki Boskiej Śnieżnej

Kotów Gmina Potutory, powiat brzeżański woj. tarnopolskie. W DOLINIE ZŁOTEJ LIPY Wieś Kotów położona jest w dolinie Złotej Lipy dawnym w powiecie brzeżańskim II Rzeczypospolitej, w gminie Potutory 13 km…

Readmore..

Tadeusz Rozwadowski.  Generał, który ocalił Polskę- 155. rocznica urodzin generała

Tadeusz Rozwadowski. Generał, który ocalił Polskę- 155. rocznica urodzin generała

19 maja przypada 155. rocznica urodzin gen. Tadeusza Rozwadowskiego, niezłomnego obrońcy Lwowa, zwycięskiego dowódcy wojny polsko-bolszewickiej, odznaczonego Krzyżem Komandorskim Orderu Wojennego Virtuti Militari. Bez wątpienia należy do najwybitniejszych dowódców w…

Readmore..

BANDEROWSKA UKRAINA JEST FAKTEM.  CZY SIĘ DZISIAJ (2021 ROK) COŚ ZMIENIŁO?

BANDEROWSKA UKRAINA JEST FAKTEM. CZY SIĘ DZISIAJ (2021 ROK) COŚ ZMIENIŁO?

Były prezydent Ukrainy Petro Poroszenko, pełniący swój urząd w konsekwencji zamachu stanu i rewolucji finansowanej z zewnątrz, podpisał pakiet ustaw przyjętych przez parlament Ukrainy w kwietniu b.r., a ustanawiających ludobójców…

Readmore..

Rokowania i układy  pogłębiają zaborcze  plany.

Rokowania i układy pogłębiają zaborcze plany.

/ Autorstwa Rj1979 - Praca własna, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2493031 Poseł do sejmu miasta Krakowa Jordan, nie z tego jest sławny, że jest posłem, tylko, że został nim dla swoich zasług-…

Readmore..

Odszedł żołnierz 27 WDP AK i autor.

Odszedł żołnierz 27 WDP AK i autor.

28 Kwietnia 2021 r., dotarła do nas smutna wiadomość zmarł Eugeniusz Rachwalski ps. "Kotwica", kowelanin, żołnierz 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK, po wojnie wrocławianin. Był , naocznym świadkiem wydarzeń na…

Readmore..

PODOLE – CZASY MINIONE

/ Legendarna twierdza w Kamieńcu Podolskim

PODOLE – to piękna kraina, zwana przez wielu “Ziemią mlekiem i miodem płynąca”. Klimat Podola jest umiarkowany. Temperatury dodatnie dochodzą do 35 C, ujemne do –30 C . Jest to wielka równina z głębokimi jarami – korytami rzek, głównie Bohu i Dniestru, wpadającymi do Morza Czarnego oraz dopływów Dniestru – Złotej Lipy, Strypy, Koropca, Seretu, Zbrucza i Smotrycza. Gleby są tu bardzo żyzne, głównie czarnoziemy, ale na około 1/3 powierzchni zmieszane z piaskiem, marglem i kamieniem wapiennym. Uprawy rolne – to głównie pszenica, buraki cukrowe, kukurydza, winorośl, chmiel i tytoń.

Podole jest terenem słabo zalesionym. Występują tu dęby, osika, wiąz, jawor, klon, grab, brzoza, olcha, a miejscami także buk, świerk i jodła. Kopaliny Podola to kamień wapienny, granit, gips, glina, piryt, kamień litograficzny i saletra. Głównym zajęciem mieszkańców Podola w czasach minionych było rolnictwo i hodowla bydła (słynne podolskie woły i krowy). Handlowano zbożem i bydłem, a przemysł reprezentowały jedynie cukrownie, młyny, gorzelnie, garbarnie oraz fabryki sukna i wyrobów tytoniowych. Na północy graniczyło Podole z Wołyniem, na wschodzie z woj. bracławskim, na południu z Multanami (Wołoszczyzn), a na zachodzie z woj. ruskim.  Ponoć w IX wieku zamieszkiwało Podole plemię Drewlan. Później korzystając z ustawicznych swarów i niezgody książąt ruskich, ziemie te zagarnęli Tatarzy i panowali tu a do roku 1331, kiedy to książę litewski Giedymin zajął ziemię podolską i oddał ją w zarządzanie czterem synom brata swego Koriata (księcia nowogródzkiego) – Jerzemu, Fedorowi, Aleksandrowi i Konstantemu. W 1340 roku król Kazimierz Wielki przyłączył Ruś Czerwoną do Korony Królestwa Polskiego a w tym czasiePodola. Herbem Podola było złote słońce na białym polu. W latach późniejszych, za czasów Władysława Jagiełły i jego następców, ziemie podolskie były dość często przedmiotem sporów między Polską a Litw. Dopiero w 1434 roku zajął całe Podole król Władysław III i uspokoił wrzenie, zrównawszy z prawach i swobodach miejscowej szlachty ze szlachtą polską. Utworzono województwo podolskie, którego pierwszym wojewodą został Piotr Odrowąż. Ziemia podolska nękana była ustawicznie najazdami ze wschodu – Tatarów, Turków i Wołochów, którzy rabowali, palili i niszczyli jąprzemieniając w pustynię. Nawiedzały te Podole rozmaite klęski: trzęsienia ziemi, bardzo mroźne zimy, szarańcza i zarazy. Za bardzo słabych rządów króla Michała Korybuta Winiowieckiego (syna sławnego “Jaremy”) Podole opanowali Turcy. Do Polski powróciło dopiero w 1669 roku za spraw pokoju karłowickiego.

 PODZIAŁ PODOLA.

 Po I rozbiorze Polski w roku 1772 nastąpił podział Podola na część wschodnią (do rzeki Zbrucz), która przypadła Rosji i na część zachodnią – zajętą przez Austro-Węgry. Rosjanie ze swojej części utworzyli Gubernię Podolską, ze stolicą w Kamieńcu Podolskim. W 1897 roku skład narodowościowy guberni przedstawiał się następująco: ogółem liczyła 2.984,6 tys. ludności, z czego 2.240,3 tys. (75,1%) stanowili Rusini, 261,1 tys. (8,8%) Polacy, 368,7 tys. (12,3%) Żydzi. Rosjan było jedynie 2,6% i 1,2% innych narodowości. Do Guberni Podolskiej należało 12 powiatów: Płoskirów – gdzie w stosunku do ogółu ludności Polaków było 23,2%, Kamieniec – 13,5%, Latyczów – 12,7%, Uszyca – 12,1%, Lity – 9,3%, Mohylów – 8,7%, Winnica – 10,4%, Jampol – 9,6%, Bracław – 5,5%, Olhopol – 3,4%, Hajsyn – 2,1%, Bałta – 2,0%. Zachodnią część Podola (pokrywającą się z późniejszym woj. tarnopolskim) Austriacy przyłączyli do Galicji Wschodniej. Skład narodowościowy przedstawiał się tu inaczej, Polaków było o wiele więcej. W 1900 roku zachodnie Podole zamieszkiwało 1.416,3 tys. ludności, z czego Rusinów było 831,0 tys. (58,7%), Polaków – 358,2 tys. (23,3%), a Żydów - 182,0 tys. (ok. 15%). Ta część Podola składała się z 14 powiatów: Borszczów – 17,9% Polaków, Brody – 20,1%, Brzeżany – 27,0%, Buczacz – 27,6%, Czortków – 25,1%, Podhajce – 27,5%, Przemyślany – 25,0%, Skałat – 33,6%, Tarnopol – 29,5%, Trembowla – 37,7%, Zaleszczyki – 13,8%, Zbaraż – 30,6%, Złoczów – 21,7% i Kamionka Strumiłowa – 23,1%. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w roku 1918, zorganizowano jeszcze trzy dalsze powiaty: Kopyczyńce – 35,2% Polaków, Radziechów – 25,9% i Zborów – 32,2%. Ciekawym zjawiskiem było przyjmowanie przez wyższe warstwy Rusinów religii katolickiej (w miejsce prawosławnej) i “stawanie się” Polakami oraz parcie na zachodnie ziemie polskie, podczas gdy polscy chłopi szli na wschodnie ziemie Rzeczypospolitej, gdzie bardzo często asymilowali się z ludnością tubylczą, przyjmowali prawosławie i stawali się Rusinami. Miały tu miejsce dwie wielkie fale osiedlania się chłopów na spustoszonych przez tatarskich najeźdźców ziemiach. W pierwszej – za Kazimierza Wielkiego – osiedlała się tu ludność ze Śląska i z Niemiec. Druga fala nastąpiła po Unii Lubelskiej – kiedy duże zapotrzebowanie na zboże eksportowane do Europy, spowodowało rozwój gospodarki folwarcznej. Pańszczyźniani chłopi uciekali na ziemie wschodnie aby uwolnić się od pańszczyzny. W tym czasie przybyło na Podole dużo chłopów z Polski centralnej, z Mazowsza. Sejm Rzeczypospolitej, aby zachęcić do osiedlania się na tamtych pustkowiach, wprowadził tak zwane wolnizny – a osiedlający się chłopi zwalniani byli a na 20 lat z pańszczyzny. Jak pokazujądane statystyczne, im dalej na wschód, tym mniej było Polaków. Nie tylko na Podolu, ale na całym u kraju Rzeczypospolitej, czyli “Ukrainie”. Bowiem w drugiej połowie XVI wieku (po Unii Lubelskiej) nazwy Ukraina używano tylko w znaczeniu geograficznym, a nie narodowościowym. Ukraina była określeniem terenów Rzeczypospolitej najdalej wysuniętych na wschód, a więc u skraju państwa. Nazwa “Ukraina” i “Ukraińcy” przyjęły się dopiero pod koniec XIX wieku, głównie w czasie I wojny światowej, chociaż jeszcze długo po tej wojnie używano zamiennie nazw Rusini – Ukraińcy. Austriacy – wzorem Polski przedrozbiorowej – również przyjęli termin “Rusini”. Na zachodnim Podolu żyli katolicy, obrządku rzymskiego, co wiązało się z polskością. Od czasu unii brzeskiej ludność rusińska przyjęła obrządek greckokatolicki, co było niemal równoznaczne z narodowością; byli Rusinami (później Ukraińcami). 

PODOLE ZACHODNIE.

Dzieliło się na “zimne” i “ciepłe”. Podole zimne – to jego część północna ze stolicą Tarnopolem, najzimniejszym punktem w całej przedwojennej Polsce. Tu uprawiano tradycyjnie zboża, ziemniaki, a na łąkach wypasano bydło. “Ciepłe” Podole stanowiło południową część województwa tarnopolskiego, z gospodarczą stolicą Czortkowem i najcieplejszym miejscem II RP – uzdrowiskiem nad Dniestrem – Zaleszczykami. Dzięki ciepłym prądom powietrza napływającym od Morza Czarnego jarem Dniestru, uprawiano na ciepłym Podolu oprócz zbóż winogrona, morele, kukurydzę, tytoń i inne ciepłolubne rośliny. Znajdują się tu głębokie jary o zalesionych stokach, strome i skaliste urwiska, nad którymi wznoszą się ruiny dawnych zamków obronnych. Najpiękniejsze są jary Dniestru, Zbrucza, Seretu i Strypy. Oprócz bujnej i ciekawej roślinności występują tu także malownicze skały i groty gipsowe. TARNOPOL i jego okolice wsławione są licznymi i wielkimi bojami ze wschodnimi najeźdźcami – Tatarami, Turkami i Kozakami. Było tu a 56 zamków obronnych, dawnych kresowych strażnic. Tereny te były przedmurzem chrześcijaństwa i zachodniej kultury, strzegły przed zalewem “półksiężyca”. Do najbardziej znanych twierdz obronnych należą zamki w: Zbarażu, Trembowli, Buczaczu, Jazłowcu, Złotym Potoku, Świrzu, Olesku (gdzie urodził się Jan III Sobieski), Podhorcach i Białym Kamieniu oraz należący do rodziny Sobieskich zamek w Złoczowie. Nieopodal Jazłowca znajdował się w pięknej kotlinie bardzo stary zamek w Czerwonogrodzie, który w nowszych czasach przerobiony został na pałac mieszkalny. Wspomnieć też należy o ruinach potężnych niegdyś zamków w Kudryńcach, Wysuczce, Skale Podolskiej i Sidorowie. Punktami obronnymi były równie dawne kościoły i monastery. Np. w XV wieku kościół w Wynianach, Pomorzanach, Podkamieniu oraz monastery w Uniowie i Dunajowie. Na południowym Podolu leżą Okopy w. Trójcy, gdzie obozował w wyprawie na Turków Jan III Sobieski i z tego okresu pozostały tu ruiny wałów obronnych ze strzelnicami. W pobliżu przebiegał te Wał Trajana, zbudowany niegdyś przez rzymskich legionistów. Dziś jest to tylko niewielkie wywyższenie terenu, pokryte krzewami i zarośnięte trawą. Przez północnączęść Podola przebiega piękne pasmo wzgórz – Miodobory (Tołtry).

Fragment książki: "Terroryzm na Podolu" -Władysław Kubów

https://www.wbc.poznan.pl/Content/8341/PDF/Biuletyn%20Spec%20nr3%20Terroryzm%20na%20Podolu.pdf